Dunyodagi eng katta sharshara okeanda joylashganmi?

Ijtimoiy tarmoqlar va forumlarda kutilmagan bayonot atrofida muhokamalar paydo bo‘ldi: go‘yoki dunyodagi eng baland sharshara quruqlikda emas, balki okeanda ekan.

Aksariyat foydalanuvchilar bu ma’lumotni navbatdagi uydirma deb hisoblab, shubha bildirishdi. Boshqalar esa hayratlanarli faktlar bilan bo‘lishdi va ularni manbalarga havolalar bilan keltirishdi. Keling, bu muhokamalar ortida nima borligini va rekordchi suv osti sharsharasi haqidagi da’vo qanchalik to‘g‘ri ekanligini bilib olaylik.

HUKM: ROST

Sharsharalar haqida o‘ylaganimizda, biz odatda quruqlikdagi toshlar oralab balandlikdan oqib tushayotgan suvni tasavvur qilamiz. Biroq, tabiat kutilmagan hodisalarga to‘la va eng hayratlanarli faktlardan biri shundaki, sayyoramizdagi eng baland sharshara aslida suv ostidadir.

Gap Grenlandiya va Islandiya o‘rtasida joylashgan Daniya bo‘g‘ozidagi suv osti sharsharasi haqida ketmoqda. Olimlar tomonidan 1989-yilda kashf etilgan bu tabiat hodisasi o‘zining ko‘lami bilan tasavvurni hayratga soladi. Bu yerdagi suv sharsharasining balandligi aql bovar qilmaydigan 3,5 kilometrga yetadi, bu Venesueladagi quruqlikdagi eng baland doimiy sharshara hisoblangan mashhur Anxel sharsharasidan (979 metr) uch baravar ko‘proqdir.

Daniya bo‘g‘ozi sharsharasi, shuningdek, “Daniya bo‘g‘ozi kataraktasi” nomi bilan tanilgan, nafaqat eng baland, balki dunyodagi eng kuchli sharsharalardan biri:

  • uning kengligi taxminan 160 kilometr;
  •  har soniyada taxminan besh million kub metr suvni o‘tkazadi. Bu hajm maksimal oqimdagi taxminan 2000 Niagara sharsharasiga teng.

Mantiqiy savol tug‘iladi: qanday qilib suv ostida sharshara mavjud bo‘lishi mumkin? Ushbu hodisani tushunish uchun suvning harorati va zichligidagi farqni bilish kifoya.

Shimoliy dengizlarning sovuq suvlari janubga qarab harakat qilib, Irminger dengizining iliq suvlari bilan uchrashadi. Sovuq suv iliq suvdan ko‘ra zichroq bo‘lgani uchun u pastga cho‘kib, kuchli pastga tushishni hosil qiladi. Bu jarayon dengiz tubidagi ulkan yorilish ustida sodir bo‘lib, suv osti sharsharasi effektini yaratadi.

Shunday qilib, dunyodagi eng baland sharshara okeanda, degan gap haqiqatdan ham to‘g‘ri. Garchi bu hodisa sharsharalar haqidagi odatiy tasavvurlarimizdan juda farq qilsa-da, ilmiy nuqtai nazardan u tortishish kuchi ta’sirida balandlikdan tushadigan suv massasi sifatida sharshara ta’rifiga to‘liq mos keladi.