Nimaga umumiy Wi-Fi tarmoqlariga himoyasiz ulanish xavfli?

Kafelar, aeroportlar yoki mehmonxonalardagi umumiy Wi-Fi tarmoqlari qulay ko‘rinadi. Ular elektron pochtangizni tezda tekshirish, xabar yuborish yoki ijtimoiy tarmoqlarga kirish imkonini beradi. Biroq, bunda jiddiy tahdidlar mavjud.

Qo‘shimcha xavfsizlik choralarisiz bunday tarmoqqa ulanganingizda, siz beixtiyor firibgarlarga o‘z ma’lumotlaringiz uchun eshik ochib berishingiz mumkin.

Tahdid qanday ishlaydi

Umumiy Wi-Fi tarmoqlari ko‘pincha uzatilayotgan ma’lumotlarni shifrlamaydi.

Bu shuni anglatadiki, bitta tarmoqqa ulangan har bir kishi sizning trafikingizni ushlab qola oladi. Tasavvur qiling-a, o‘zingizni xavfsizlikdaman deb o‘ylab, parol yoki bank ma’lumotlarini kiritayapsiz. Ammo aslida kimdir sizning har bir harakatingizni yozib olayotgan bo‘lishi mumkin.

Boshqa tahdidlar ham mavjud, masalan, xakerlar “FreeAirportWiFi” kabi rasmiy nomga o‘xshash soxta kirish nuqtasini yaratishi mumkin. Tarmoq xavfsiz deb o‘ylab, ulanasiz va ma’lumotlaringiz to‘g‘ridan-to‘g‘ri tajovuzkorga uzatiladi. Ushbu hujumlar “yovuz egizaklar” deb ataladi va tobora keng tarqalmoqda.

“Avast” tajribasi: qanday qilib ommaviy Wi-Fi tarmoqlari ma’lumotlarimizni ochib beradi

“Mobile World Congress 2016” xalqaro ko‘rgazmasi arafasida “Avast” kompaniyasi xodimlari umumiy Wi-Fi tarmoqlaridan foydalanish xavfli ekanini ko‘rsatish uchun noodatiy tajriba o‘tkazdilar. Ko‘rgazma ochilishidan bir kun oldin ular Barselona aeroportida “Starbucks”, “Airport_Free_Wifi_AENA” va “MWC Free WiFi” kabi tanish va ishonchli nomlarga ega bo‘lgan bir nechta kirish nuqtalarini joylashtirdilar. Tajribaning maqsadi foydalanuvchi ma’lumotlariga bunday tarmoqlar orqali qanchalik oson kirish mumkinligini ko‘rsatish edi.

Atigi toʻrt soat ichida mutaxassislar ikki mingdan ortiq foydalanuvchining sakkiz milliondan ortiq maʼlumotlar paketlarini ushlab qoldilar. Maxfiylikni ta’minlash uchun to‘plangan barcha ma’lumotlar darhol o‘chirildi. Biroq, tajriba qiziqarli statistik ma’lumotlarni to‘plash imkonini berdi:

  • ulangan qurilmalarning 50,1 foizi Apple, 43,4 foizi Android, 6,5 foizi esa Windows Phonedan foydalangan;
  • foydalanuvchilarning 61,7 foizi Google orqali ma’lumot qidirgan yoki Gmailda o‘z elektron pochtasini tekshirgan;
  • 14,9% Yahoo qidiruvini afzal ko‘rgan;
  • qurilmalarning 52,3 foiziga Facebook, atigi 2,4 foiziga esa Twitter o‘rnatilgan.

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, ko‘plab foydalanuvchilar ochiq Wi-Fi tarmoqlarining xavfliligidan xabardor, ammo ulardan foydalanishda davom etmoqda. Bu, ayniqsa, odamlar tez-tez roumingda bo‘lgan va mobil internetni tejash uchun bepul tarmoqlarga ulanishga harakat qiladigan aeroportlar kabi joylarga to‘g‘ri keladi. Tajribaning muvaffaqiyati himoyalanmagan tarmoqlar orqali uzatiladigan ma’lumotlar qanchalik zaif ekanini ko‘rsatdi.

Nima uchun bu muhim

Odamlar ko‘pincha xavfni past baholaydilar, chunki ular onlaynda “hech qanday muhim ish qilmayapman”, deb o‘ylaydilar. Biroq, agar siz shunchaki ijtimoiy tarmoqda tasmani aylantirayotgan bo‘lsangiz ham, qurilmalaringiz zararli dasturiy ta’minot bilan zararlangan bo‘lishi mumkin. Parollar yoki karta tafsilotlari kabi maxfiy ma’lumotlarni uzatish esa to‘g‘ridan-to‘g‘ri tahdidga aylanadi.

Qanday himoyalanish kerak

Eng xavfsiz yechim bu sizning trafikingizni shifrlaydigan VPN dan foydalanishdir. Agar buning iloji bo‘lmasa, umumiy tarmoqqa ulanganingizda maxfiy ma’lumotlarni uzatishdan saqlaning. Agar vazifa xavfsizlikni talab qilsa, Wi-Figa avtomatik ulanishni o‘chirib qo‘yish va mobil Internetdan foydalanish yaxshiroqdir.

Umumiy Wi-Fi — bu o‘z ma’lumotlarini himoya qilish haqida qayg‘urmaydiganlar uchun tuzoq. Firibgarlar beparvo foydalanuvchilarni o‘lja qilib olishadi va hatto bitta xato shaxsiy ma’lumotlarning yo‘qolishiga yoki moliyaviy yo‘qotishlarga olib kelishi mumkin. Ehtiyot bo‘ling: sizning xavfsizligingiz zaruratdir.