Turp “Rak“ ni davolashi rostmi?

Telegram kanallarining birida rak, ya’ni saraton kasalligini davolaydigan meva borligi haqida xabar tarqalgan.

“Men rak boʻlib qolgandim. Shifo izlab bormagan joyim, qilmagan ishim qolmadi. Har 21 kunda “ximya” olardim, lekin borgan sari ogʻirlashib boraverardim. Bir kuni internetda bir meva haqida eshitib qoldim. 70 000 dardga davo boʻlib, narxi 500 soʻm turar ekan. Bu meva har bir oʻzbek xonadonida bor, lekin hech kim bilmaydi… Bu meva turp”, – deyiladi xabarda.

 Factchecknet.uz mazkur xabar qay darajada haqiqatga yaqin ekanligini tekshirib koʻrdi.

HUKM: HUKMSIZ

Bir qancha nashrlar turpdagi antioksidantlar qon glyukozasi, ya’ni shakarni tushirishga yordam berishini taʼkidlaydi. (1, 2, 3) Xususan, Health.com tibbiy nashriga koʻra, turpning bir qancha turlari mavjud boʻlib, ular rangi, hajmi va shakliga qarab farqlanadi. Ularning eng keng tarqalganlari quyidagilardir:

  • Qora: Qora turplar poʻstlogʻi qora, tanasi esa oq boʻladi. 2020-yilda chop etilgan tadqiqot qora turp sichqonlarda yallig‘lanishga qarshi xususiyatga ega bo‘lishi mumkinligini aniqladi. Xuddi shunday ta’sirlar odamlarda ham sodir bo‘lishini bilish uchun ko‘proq tadqiqot o‘tkazish kerak.
  • Daikon: Bu katta turplar sharsimon, cho’zinchoq yoki silindrsimon bo’lishi mumkin va oq, pushti yoki binafsha rangga ega.  Daikon turplari foliy kislotasi va magniyga boy.
  • Yashil: Ushbu silindrsimon turp aniq yashil rangga va yangicha ta’mga ega. 
  • Yog’li urug’lar: Bu turpning urug’lari biodizel manbai hisoblanadi. Barglarini xantal ko’katlari sifatida yeyish mumkin.
  • Qizil: Qizil turplarni barcha savdo markazlarida koʻrish mumkin. Bu rangdagi turplarning tanasi oq, poʻstlogʻi qizil boʻladi.

Turp karam va xantalni o’z ichiga olgan karamdoshlar oilasining a’zosi.  Karamdoshlar oilasiga mansub sabzavotlar tarkibida oltingugurt saqlovchi tabiiy moddalar mavjud. Bu moddalar yalligʻlanishni kamaytirib, hujayralarni saraton qo’zg’atuvchilaridan himoya qiladi va saraton hujayralarining o’sishiga xalaqit beradi. Turp tarkibidagi birikmalar antibakterial ta’sirga ega. Ba’zi dalillar shuni ko’rsatadiki, bu birikmalar oshqozon yarasi va oshqozon saratoniga olib kelishi mumkin bo’lgan bakteriyadan himoya qiladi.