Markaziy Osiyoda media savodxonlik va axborot xavfsizligini oshirishga qaratilgan bir qator loyihalar mavjud bo‘lib, ular turli xil ma’rifiy dasturlar va interaktiv o‘yinlar orqali yoshlar orasida tanqidchilik qobiliyatini rivojlantirishga yo‘naltirilgan.
“QLEVER Asia” loyihasi
Ushbu loyiha yoshlarning tanqidchilik qobiliyatini oshirish va ularni noto‘g‘ri axborot va nafrat nutqiga qarshi turishga tayyorlash maqsadida yaratilgan. Bu loyiha O‘zbekiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Tojikistonda faoliyat yuritadi va o‘z ishi davomida turli xil ma’rifiy o‘yinlar va tadbirlar orqali yoshlarni jalb qiladi. Loyiha doirasida ishlab chiqilgan o‘yinlar yordamida yoshlar o‘z bilimlarini oshirishlari va mukofotlar yutib olishlari mumkin.
“Media Literacy Caravan”
“Media Literacy Caravan” loyihasi Markaziy Osiyo mamlakatlarida, jumladan, O‘zbekistonda media savodxonlikni oshirish va dezinformatsiyaga qarshi kurashish maqsadida amalga oshirilmoqda. Bu tadbir “Cultivating Audience Resilience through Amplification of Vibrant and Authentic Narratives (CARAVAN)” nomli katta loyiha doirasida Yevropa Ittifoqi tomonidan moliyalashtirilib, uni “Internews” amalga oshirmoqda.
Loyiha Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va O‘zbekistonda bir vaqtda o‘tkaziladi. Asosiy maqsad – fuqarolarning media va axborot bilan ishlash ko‘nikmalarini oshirish, ularni dezinformatsiyaga va nafrat nutqiga qarshi turishga tayyorlash. Tadbir doirasida turli axborot kampaniyalari, ma’rifiy va mintaqaviy hamkorlik tadbirlari o‘tkaziladi. Masalan, Qozog‘istonda “Factchecker: Exposing Lies in the Digital Space” nomli kampaniya o‘tkazilgan bo‘lib, unda online simulator o‘yinlari, ijtimoiy tarmoqlarda ta’lim beruvchi kontentlar va oflayn tadbirlar tashkil qilingan. Qirg‘izistonda esa dezinformatsiyani kuzatish bo‘yicha interaktiv xarita ishlab chiqilgan va mamlakat bo‘ylab ma’rifiy viktorinalar o‘tkazilgan.
“Central Asia Media Literacy Project”
Bu Markaziy Osiyo bo‘ylab jurnalistika va mediasavodxonlikni o‘rganish bo‘yicha uch oylik almashinuv dasturidir. Dastur ishtirokchilari noto‘g‘ri ma’lumotlar, jurnalistika, inson huquqlari va etik hisobotlar haqida bilim oladilar va o‘z loyihalarini yaratib, ularni o‘z jamoalarida taqdim etish imkoniyatiga ega bo‘ladilar.
“Unlocking Media Literacy”
Bu nomdagi loyiha o‘qituvchilarni mediasavodxonlikka o‘rgatish bo‘yicha qator virtual treninglarni o‘z ichiga oladi. Ushbu dastur Markaziy Osiyodagi ta’lim beruvchilarni mediasavodxonlik sohasida o‘qitish jarayoniga muvaffaqiyatli integratsiyalash imkonini beradi.
“ERIM” loyihasi
“ERIM” tashkiloti tomonidan amalga oshirilgan “Markaziy Osiyoda media ko‘pligi, muvozanat va mediasavodxonlikni targ‘ib qilish” loyihasi mahalliy aholini tashqi yolg‘on yangiliklar va dezinformatsiyaga qarshi turishga tayyorlashni maqsad qilgan. Ushbu loyiha doirasida turli ta’lim muassasalari uchun mediasavodxonlik bo‘yicha o‘qituvchilarni tayyorlash kurslari tashkil etilgan.
Bu loyihalar Markaziy Osiyoda mediasavodxonlikni oshirishga qaratilgan muhim tashabbuslardir va ular orqali ishtirokchilar axborot olamida yanada faol va mas’uliyatli bo‘lib borishlari mumkin.