Haqiqatan ham O‘zbekistonga diler orqali emas, balki norasmiy olib kirilgan Zeekr avtomobillari bloklanadimi? Bunday xabarlar bir nechta kanallarda paydo bo‘ldi (1, 2, 3). “Xitoylik avtomobil ishlab chiqaruvchisi Rossiya va Qozogʻistonga noqonuniy olib kirilayotgan elektromobillarni masofadan…
RuknFaktchek
Ombudsman milliy sabablar asosidagi mojarolar haqidagi xabarlarni rad etdi
Ba’zi rus nashrlari O‘zbekistondagi maktablardan birida “rusiyzabon o‘quvchilar muntazam ravishda kaltaklanadi”, degan mazmundagi xabar paydo bo‘ldi. Nashr ura.ru sayti materialiga tayanadi, biroq ushbu portalda shunga o‘xshash mazmundagi yangiliklar topilmadi. HUKM: MANIPULYATSIYA Gap Jizzaxdagi maktablardan birida…
Rediska immunitet tizimini mustahkamlashga yordam beradimi?
Internetda rediska immunitetni yaxshilaydi, degan xabar tarqalmoqda. Factchecknet.uz ushbu bayonotni tekshirishga qaror qildi. HUKM: ROST Ha, rediska bir necha omillar tufayli immunitetni ko‘tarishga yordam beradi. Rediska kuchli antioksidant bo‘lgan C vitaminining yaxshi manbaidir. Antioksidantlar hujayralarga…
Lavr barglari bel og‘rig‘idan xalos qiladimi?
Telegram kanallari dafna (lavr) yaprog‘i bel og‘rig‘idan xalos qilishi haqida ma’lumot tarqatmoqda. “Agar sizni bel og‘rig‘i qiynayotgan bo‘lsa, shu damlamani iching. 300 ml suv qaynatib, 10-12 dona dafna bargini soling va 30 daqiqa qaynating”, —…
“Apple” asoschisi Abdulatifmi?
Ijtimoiy tarmoqlarda “Apple” asoschisi haqida turli xil ma’lumotlar tarqalmoqda. “Apple asoschisi Stiv Jobsning asl ismi Abdulatif ekan”, – deyiladi xabarda. Factchecknet.uz mazkur xabarni tekshirib koʻrdi. HUKM: YOLG‘ON Steven Paul Jobs 1955-yil 24-fevralda Kaliforniya shtatidagi Mountain…
Manipulyatsiyaning bir misoli va uni anglashning uchta usuli
Axborotni manipulyatsiya qilish tobora keng tarqalgan. Masalan, yaqinda OIV infektsiyasi tufayli o’zbek muhojirining Rossiyadan deportatsiya qilingani haqidagi yolg’on ma’lumotlarning e’lon qilinishi bilan bog’liq ishni misol sifatida keltirish mumkin. Onlayn foydalanuvchilar haqiqatni qanchalik osonlik bilan buzib…
Vaqtga bo‘ysunmaydigan feyklar
Har bir yangi narsa – yaxshi unutilgan eski narsadir, degan gap bor. Ushbu gap feyk habarlar uchcun ham istisno emas. Qozog‘iston ijtimoiy tarmoqlarida eski feyklar to‘lqini boshlandi. Foydalanuvchilar “ertadan boshlab messenjer orqali fotosuratlar va videolarni…
Bolalarning asabiy va injiq bo‘lib qolishiga gadjetlar sababmi?
Ijtimoiy tarmoqlarda bolalarning haddan tashqari asabiy bo‘lib qolishiga telefon hamda televizorlar sabab ekanligi haqida xabarlar tarqaldi (1,2). Xabarda aytilishicha, gadjetlardan foydalanish bolalarni injiq, aqliy nosog‘lom va ovqat tanlaydigan qilib qo‘yishi ilmiy jihatdan isbotlangan ekan. Keling,…
Asal aralashmasi yordamida oq sochlardan qutulish mumkinmi?
Internetda sehrli aralashma yordamida oq sochlardan qutulishning samarali usuli reklama qilinmoqda. Aytishlaricha, bir qoshiq asal, kastor yog‘i, konyak va tuxum sarig‘ini aralashtirib, soch ildizlariga suriladi va besh daqiqadan keyin yuvib yuboriladi. Go‘yoki to‘rtinchi qo‘llashdan so‘ng…