Markaziy Osiyoda davlat xaridlarini rivojlantirish muammolari va istiqbollari

Onlayn konferensiya natijalari asosida

2023-yil 26-sentabr kuni “Markaziy Osiyoda davlat xaridlarini rivojlantirish muammolari va istiqbollari” mavzusida onlayn-konferensiyasi bo‘lib o‘tdi.

Anjumanda yetakchi jamoat tashkilotlari Qirg‘iziston, O‘zbekiston va Tojikistonda davlat xaridlarini rivojlantirish muammolari va istiqbollariga oid o‘z tadqiqotlari natijalarini taqdim etdilar.

Quyida tadqiqotlarning eng muhim xulosalarini e’tiboringizga havola qilamiz:

Qirg’izistonda xaridlar tizimi noaniqlikni keltirib chiqarish va tizimga bo’lgan ishonchni pasaytirish xavfini tug’diruvchi so’nggi va taklif qilingan qonunchilik o’zgarishlari tufayli beqaror. 2022-yilda davlat korxonalari va aksiyadorlik jamiyatlarining davlat xaridlari to‘g‘risidagi qonun hujjatlaridan ozod etilishi alohida tashvish uyg‘otadi.

Tojikiston davlat xaridlarini ochiqlik, aniq tartibga solish va xarid jarayonlarini avtomatlashtirishga qaratilgan hukumat strategiyalari orqali sarmoyaviy loyihalar va davlat kompaniyalarida korruptsiyaga qarshi kurash vositasi sifatida tan oldi. Hukumat 2025 yilga kelib barcha davlat xaridlarining 90 foizini yagona elektron xaridlar portali orqali amalga oshirishni mo‘ljallamoqda, buning 70 foizi ochiq xaridlardir.

O‘zbekistonda raqobatni kuchaytirish ustuvor vazifa bo‘lib qolmoqda, garchi so‘nggi yillarda sezilarli yutuqlarga erishilgan bo‘lsa-da, to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnomalar ulushi 2019-yildagi 70 foizdan 2022-yilda 41 foizga kamaygan. Boshqa muammolar qatoriga elektron xaridlarga to‘liq o‘tishning kechikishi va Shikoyat komissiyasining shartnoma shartlari bo‘yicha nizolarni ko‘rib chiqish vakolatiga ega emasligi kiradi.

Anjumanda ishtirokchilar tegishli mamlakatlarning Moliya vazirliklari va davlat xaridlari agentliklari, shuningdek, yetakchi nodavlat notijorat tashkilotlarining davlat xaridlari sohasidagi asosiy vazifalar, xaridlar sohasini rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari va byudjet mablag’larining sarflanishi ustidan davlat nazorati yuzasidan fikr-mulohazalarini tingladilar. 

Konferensiya ko’rib chiqqan muhim savollaridan biri nodavlat notijorat tashkilotlari va manfaatdor tomonlarning davlat xaridlari jarayonida o‘zaro hamkorligi imkoniyatlarini muhokama qilish bo‘ldi.

Konferensiya Open Contracting Partnership (Ochiq kontrakt hamkorligi) tomonidan Buyuk Britaniya hukumatining moliyaviy koʻmagida Qirgʻizistondagi ACTED tashkiloti bilan hamkorlikda EGED loyihasi doirasida tashkil etildi.