Shu yilning iyun oyida mashhur messenjer asoschisi Pavel Durov O‘zbekiston aholisining 70 foizi “Telegram”dan foydalanayotgani haqida xabar bergan edi. Bunday qiziqish fonida uning foydalanuvchilari nafaqat kerakli ma’lumotlarni olishlari, balki firibgarlarga duch kelishlari ham mumkin.
Avvalroq factchecknet.uz ushbu messenjerda kiberjinoyatchilar o‘zlarini tarmoqning “xavfsizlik xizmati” sifatida yashirishlari, shuningdek, go‘yoki bepul “Telegram”ning xususiyatlari haqida ma’lumot bergan edi.
Ijtimoiy tarmoqlar yangi hiyla haqida yana ogohlantira boshladi. Biroq, u haqiqatan yangimi? Foydalanuvchilar “Telegram Premium”ga bepul obuna bo‘lish haqida “Sizga sovg‘a — “Telegram Premium”ga bir yil muddatga obuna yuborishdi” matni bilan xabar olishmoqda. Uning yonida fishing havolasi mavjud.
Rossiya va Belarusdagi foydalanuvchilar ham shunday xabarlarni olishgan.
Firibgarlar foydalanuvchilarni aldash uchun fishing havolasidan foydalanadilar. Bunday havolalar rasmiy saytlarga vizual tarzda o‘xshash soxta saytlarga olib keladi. Maqsad — foydalanuvchini shaxsiy ma’lumotlari — loginlar, parollar, bank kartasi rekvizitlari yoki boshqa maxfiy ma’lumotlarni kiritishga majbur qilish. Fishing havolalarida tajovuzkorlarga foydalanuvchi qurilmasiga kirish, hisoblarni o‘g‘irlash yoki viruslarni tarqatish imkonini beruvchi zararli kod ham bo‘lishi mumkin.
Agar foydalanuvchi havolani bosgan bo‘lsa, firibgarlar uning akkauntiga kirish huquqiga ega bo‘ladilar va hatto jabrlanuvchining barcha kontaktlariga o‘xshash xabarlarni yuborishlari mumkin. Birinchi marta 2022-yilda e’tiborga olingan bu sxema kiberjinoyatchilar uchun mashhur vosita bo‘lib qolmoqda.
Shuningdek, ma’lum sxemalar mavjud bo‘lib, unda foydalanuvchilar tanlovda kimgadir ovoz berishlari so‘raladi.
Agar siz shunday xabar olsangiz:
- tanishlaringizdan kelgan bo‘lsa ham shubhali havolalarga kirmang;
- “Telegram”da ikki faktorli autentifikatsiyani faollashtiring.
Ogoh bo‘ling!