Ijtimoiy tarmoqlar va forumlarda qovoq urug‘i soch to‘kilishiga qarshi tabiiy vosita ekani haqida tez-tez muhokamalar bo‘lib turadi.
HUKM: QISMAN ROST
Bu da’vo qovoq urug‘lari rux, temir, magniy va yog‘ kislotalari kabi ozuqaviy moddalarga boy ekanligiga asoslanadi. Masalan, rux soch tolasini tiklashda ishtirok etadi va follikulalarning faolligini ta’minlaydi, soch to‘kilishining oldini oladi.
Temir soch ildizlariga kislorod yetkazib berilishini ta’minlaydi, ularni mustahkamlaydi, magniy esa soch tuzilishini yaxshilashga va mo‘rtlikni kamaytirishga yordam beradi. Yog‘ kislotalari bosh terisi holatini yaxshilaydi, yallig‘lanishni kamaytiradi va shu bilan soch o‘sishi uchun qulay sharoit yaratadi.
Bundan tashqari, qovoq urug‘lari ko‘pincha soch to‘kilishiga olib keladigan gormon — digidrotestosteron (DGT) darajasini pasaytirish orqali antiandrogenik ta’sirga ega bo‘lishi mumkin.
Ba’zi tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, qovoq urug‘i ekstrakti testosteronni DGTga aylantirish uchun mas’ul bo‘lgan fermentni blokirovka qilishi mumkin, bu soch to‘kilishi jarayonini sekinlashtirishi va hatto soch o‘sishini rag‘batlantirishi mumkin. DGT (digidrotestosteron) testosteronning faol shakli bo‘lib, u 5-alfa reduktaza fermenti tufayli ishlab chiqariladi. Bu gormon erkak jinsiy xususiyatlarini rivojlantirishda ishtirok etadi, lekin soch to‘kilishiga olib kelishi mumkin (androgenetik alopetsiya).
Oddiy qilib aytganda, qovoq urug‘i ekstrakti 5-alfa reduktaza fermentini blokirovka qila oladigan moddalarni o‘z ichiga oladi. Bu testosteronning DGTga aylanishining oldini oladi, bu esa soch to‘kilishini sekinlashtirishi yoki hatto to‘xtatishi mumkin.
DGT (digidrotestosteron)ning soch follikulalariga kamroq ta’siri ularni shikastlanishdan himoya qiladi va soch o‘sishini rag‘batlantiradi.
2014-yilgi tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, 24 hafta davomida har kuni 400 mg qovoq urug‘i yog‘ini qabul qilish androgenetik alopesiya bilan og‘rigan erkaklarda soch hajmining 40% ga oshishiga olib keldi (androgenetik alopesiya soch to‘kilishining eng keng tarqalgan shakli bo‘lib, irsiy moyillik va gormonlar (androgenlar) ta’siri bilan bog‘liq).
Biroq, bu sehr emasligini esda tutish kerak. Soch to‘kilishi va kallik turli sabablarga ko‘ra, jumladan genetika, gormonal o‘zgarishlar, stress, kasallik yoki ozuqaviy yetishmovchilik tufayli yuzaga kelishi mumkin.
Agar soch to‘kilishi ichki yoki irsiy sabablarga ko‘ra bo‘lsa, qovoq urug‘ining o‘zi muammoni hal qilmaydi, garchi u umumiy sochni parvarish qilish va sog‘liq uchun foydali qo‘shimcha bo‘lishi mumkin.
Shunday qilib, ilmiy dalillar qovoq urug‘i haqiqatan ham sochni mustahkamlash uchun foydali bo‘lishi mumkinligini tasdiqlaydi, ammo soch to‘kilishiga qarshi kurashda sog‘liq uchun kompleks yondashuv va shifokor bilan o‘z vaqtida maslahatlashuv hal qiluvchi ahamiyatga ega ekanligini unutmaslik kerak.