Freepik AI tomonidan yaratilgan Faktcheking jarayonida rost-yolg‘onni ajratishda ilmiy izlanishlarga tayanish juda muhim, ammo har doim ham ularga ko‘r-ko‘rona ishonib bo‘lmaydi. Ba’zida hatto eng obro‘li ilmiy jurnallarda ham soxta ma’lumotlarga asoslangan “tadqiqotlar” chop etilishi mumkin.…
Sovunlarda zararli moddalar borligi rostmi?
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan xabarlarga koʻra, sovunlarda teri uchun zararli moddalar mavjud. Faktcheknet.uz mazkur xabar qay darajada haqiqatga yaqin ekanligini tekshirib koʻrdi. HUKM : QISMAN ROST Bir qancha nashrlar sovunlarda terini zararlaydigan moddalar mavjud ekanligini taʼkidlaydi.…
O‘zbekistonda Dubay va Tailanddagi kabi tungi hayot bo‘ladimi?
Ijtimoiy tarmoqlarda klublar, restoranlar va avtobuslar kechayu kunduz ishlashi haqida maʼlumotlar paydo boʻldi. “Toshkentning top hududlarida 24 soat ishlovchi klublar, tungi faolliklar, avtobuslar va metrolarning 24/7 ishlashi — O‘zbekiston uchun shunday kelajak taklif qilinmoqda. Dubay,…
“Shayn Muskat” navli uzum sog‘liq uchun xavflimi?
Ijtimoiy tarmoqlarda “Shayn Muskat” navli uzumning zararli ekanligi haqidagi mish-mishlar tarqaldi. Ta’kidlanishicha, bu nav tarkibida xavfli miqdorda pestitsidlar va kimyoviy moddalar mavjud. Keling, bu haqiqat yoki yo‘qligini ko‘rib chiqaylik. HUKM: YOLG‘ON Do‘konlarga yetkazib beriladigan sertifikatlangan…
Raqamli dalillardan foydalanish bo‘yicha yangi qonun: nimalar o‘zgaradi?
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 21-noyabr kuni raqamli dalillar bilan ishlashni tartibga soluvchi qonunni imzoladi. Ushbu qadam huquqiy tizimni raqamlashtirish bilan bog‘liq milliy qonunchilikning muhim yangilanishidan dalolat beradi. Hujjat Lex.uz portalida e’lon qilingan bo‘lib, u bilan…
Konservalangan tunets balig‘i sog‘liq uchun zararlimi?
Konservalangan tunets balig‘i, ayniqsa G‘arbiy Yevropa mamlakatlarida mashhur oziq-ovqat mahsuloti bo‘lib, u yerda undan tayyorlanadigan taomlar ratsionda muhim o‘rin egallaydi. Biroq, yaqinda o‘tkazilgan tadqiqotlar ushbu mahsulotning xavfsizligi haqida jiddiy xavotir uyg‘otmoqda. Frantsiyaning “Bloom” va “Foodwatch”…
“Cheksiz maymunlar teoremasi”: haqiqatmi yoki illyuziya?
Agar matn terish mashinkalari oldiga mingta maymunni o‘tqazib qo‘yilsa, ertami-kechmi ulardan shedevr matnni olishimiz mumkin, degan qiziqarli taxmin bor. Ushbu versiya hatto “cheksiz maymunlar teoremasi” degan nomni ham olgan. Gipoteza: “Ehtimollar nazariyasi nuqtai nazaridan, olimlar…
AQShning NATOga hissasi: “Reuters” faktcheki
Ijtimoiy tarmoqlarda AQSh NATOning yillik budjetiga 860 milliard dollar ajratgani va bu NATO a’zolarining umumiy hissasining 66 foizini tashkil etishi haqida xabarlar tarqaldi. “Reuters” faktchekerlari bu da’volarni tekshirishga qaror qilishdi. “Reuters”ga ko‘ra, ushbu xabarlarning mualliflari…
Qizil vino radiatsiyadan himoya qila oladimi?
Tarmoqlarda keng tarqalgan iddaolarga ko‘ra, qizil sharob (vino) iste’moli radioaktiv nurlanishdan himoya qilishi mumkin ekan. Factcheck.kz nashri bu ma’lumotni tekshirishib, mavjud fakt va tadqiqotlarni o‘rgandi. Chernobil va qizil sharob Chernobil AESdagi avariya haqida yozilgan materiallarda…