Shirin ichimliklar saratonni keltirib chiqaradi: rostmi yoki yolgʻon?

Telegram kanallarida Rossiyaning shirin ichimliklar ishlab chiqaruvchilari yuqori soliqlardan qochish uchun shakarni shirin taʼm beruvchi vosita bilan almashtirgani haqida maʼlumot tarqatilmoqda. Unda aytilishicha, bu vosita saraton kasalligini keltirib chiqararkan.

“Hozirda ko‘plab sharbatlar va limonadlarda aspartam mavjud bo‘lib, uni JSST kanserogen deb tan olgan. Bunday komponentlar “Chernogolovka”, “PepsiCo”, “Ochakovo”, “Dobriy” va boshqalarda topilgan”, deyiladi xabarda.

HUKM: YOLGʻON

2019-yilda xalqaro ilmiy-maslahat guruhi aspartamni Xalqaro saraton tadqiqotlari agentligining (IARC) 2020–2024 yillarga mo‘ljallangan monografiya dasturi doirasida ko‘rib chiqdi.

2023 yil iyun oyida bo‘lib o‘tgan yig‘ilishda xalqaro ekspert ishchi guruhi aspartamni 2B guruhiga, “ehtimol, odamlar uchun kanserogen” deb tasnifladi.

Ushbu toifa odamlarda saraton xavfining cheklangan dalillari yoki eksperimental hayvonlarda ishonchli dalillar mavjud bo‘lganda qo‘llaniladi, lekin ikkala guruhga ham bir vaqtning o‘zida emas.

Ushbu IARC tadqiqotiga javoban, Oziq-ovqat va farmatsevtika idorasi (FDA) IARC tadqiqotlarida muhim kamchiliklar aniqlanganini qayd etdi. FDA IARCning aspartamni potentsial kanserogen sifatida tasniflovchi maʼlumotlariga rozi bo‘lmadi.

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti va Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining Oziq-ovqat qo‘shimchalari bo‘yicha qo‘shma ekspert qo‘mitasi (JECFA)  ham 2023 yil iyun oyida aspartamning xavf darajasini mustaqil baholash uchun yig‘ildi.

Hayvonlar va odamlarda o‘tkazilgan tadqiqotlar maʼlumotlariga asoslanib, JECFA aspartam og‘iz orqali qabul qilinganidan keyin nojo‘ya taʼsirlarni keltirib chiqarmaydi degan xulosaga keldi va qabul qilinadigan kunlik qabul qilish bo‘yicha tavsiyalarini o‘zgartirmadi. Aspartamning oshqozon-ichak traktida anʼanaviy oziq-ovqat mahsulotlariga o‘xshash metabolitlarga bo‘linishi va aspartamning og‘iz orqali taʼsiri saratonga olib kelishi mumkin bo‘lgan hech qanday mexanizm aniqlanmaganligi taʼkidlandi, bu aspartam hayvonlarga taʼsiri o‘rtasida bog‘liqlik bor degan xulosaga kelindi va saratonga olib kelishi tasdiqlanmadi.

Biz “Chernogolovka”, “PepsiCo”, “Ochakovo” ichimliklari tarkibining tavsifini tekshirdik. Xabarda aytilishicha, ularning tarkibida aspartam mavjud.

Ammo ichimliklar tarkibi tavsifida aspartam ko‘rsatilmagan.

 1 – surat. “Mohito” ichimligining tarkibi, 0,45 ml.

2 – surat. “Chernogolovka” (Buratino mazasi) ichimligining tarkibi, 0,5 ml.

3 – surat. “Pepsi” ichimligining tarkibi, 0,5 ml.