Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan xabarlarga ko‘ra, “Qozog‘istonda yer yorilib, avtobus va mashinalarni yutib yuborgan”. Xuddi shunday mazmundagi xabar yana ko‘plab sahifalarda tarqalib ulgurgan (keys: 1, 2, 3, 4, 5). Bu haqiqatan yer yorilishimi? Factchecknet.uz xabarning haqiqatga…
RuknFaktchek
Internetda Ilon Mask bilan dipfeyk paydo bo‘ldi
“Reuters” Ilon Maskning 1969-yilda NASA Oyga qo‘nganiga ishonchsizlik bildirgan videoni tahlil qildi. Xabar qilinishicha, vizual effektlar va audiolar YouTube’ga yuklangan asl videodan montaj qilingan, unda u koinotni yaxshiroq anglashga intilishi haqida gapirgan. Asl video 2023-yil…
“X kasalligi” nima va nimaga u haqida gapirilmoqda?
Ijtimoiy tarmoqlarda qandaydir “X kasalligi” haqida ma’lumot paydo bo‘ldi. Shuningdek, xabarda butun dunyo yangi pandemiyaga tayyorlanishi kerakligi haqida aytilgan. “O‘limga olib keluvchi kasallik” bilan Telegram kanallari o‘quvchilarini hali 2021-yildayoq qo‘rqitishgan. Factchecknet.uz ushbu masalani o‘rganib chiqdi.…
“O‘zingning yurtingda it bo‘l” iborasi darsliklarda paydo bo‘lgani rostmi?
Telegram kanallarida darsliklardan birida mashhur maqol boshqachi tarzda keltirilgani haqida xabar tarqalmoqda. Klassik versiyasi boshqacharoq: “O‘zga yurtda shoh bulguncha, o‘z yurtingda gado bo‘l”, — deyiladi xabarda. HUKM: YOLG‘ON Bu maktab darsligi emas, 2019-yilda nashr etilgan…
Mast haydovchilarning mashinalari musodara qilinadimi?
Telegram kanallarida transport vositalarini mast holda boshqarayotgan shaxslarning avtomobillari davlat foydasiga musodara qilinishi haqida xabarlar tarqaldi. HUKM: YOLG‘ON Ichki ishlar vazirliging YHXX matbuot xizmati bu mish-mishlarga izoh berib, ular haqiqatga to‘g‘ri kelmasligini ma’lum qildi. “Mast…
Simsiz quloqchinlar miya saratoniga olib kelishi rostmi?
Telegram kanallarida simsiz quloqchinlardan foydalanish miya saratonini keltirib chiqarishi haqidagi xabar tarqalmoqda. “Bunday naushniklar radioto‘lqinlar yordamida miyaga zarar yetkazadi”, — deyiladi xabarda. HUKM: YOLG‘ON 2015-yilda mobil telefonlar, Wi-Fi va chaqaloqlarning radioenagalari kabi elektron qurilmalarning nurlanish…
Sovuq havo soch toʻkilishiga olib kelishi rostmi?
Ijtimoiy tarmoqlarda qishda bosh kiyim kiymagan odamlarning kal bo‘lib qolishi mumkinligi haqida ma’lumotlar tarqalmoqda. “Sovuq va haroratning oʻzgarishi taʼsirida soch follikulalari ingichka boʻlib, toʻkilib ketadi, bu esa soch toʻkilishiga olib keladi. Agar siz bosh kiyim…
Qirg‘izistonda OAV tahririyatlarida ommaviy tintuvlar o‘tkazilmoqdami?
Qirg‘izistonda jurnalistlar tintuv qilinib, so‘roqqa olib ketilmoqda, deb yozadi “Fergana News”. HUKM: ROST 15-yanvar kuni taxminan soat 11:00 larda “24.kg” tahririyatiga Milliy xavfsizlik davlat qo‘mitasi xodimlari kirib kelishgan. Bosh direktor Asel Otorbayeva, bosh muharrirlar Anton…
O‘zbek olimlari COVID-19 ga qarshi birinchi yegulik vaksinani yaratdilarmi?
Telegram kanallari va ommaviy axborot vositalarida (1, 2, 3) o‘zbek olimlari COVID-19 ga qarshi dunyodagi birinchi bo‘lib pomidor asosidagi yegulik vaksina yaratgani haqida xabarlar paydo bo‘ldi. Factchecknet.uz xabarlarning to‘g‘riligini tekshirdi. HUKM: QISMAN ROST Yangi TOMAVAC…